Kırmızı örümcek nedir?
“Kırmızı örümcek” adı tarımda farklı ağ ören akarlar için kullanılabilir. Bu rehber özellikle çok sayıda sebze, meyve, tarla ve süs bitkisinde görülebilen iki noktalı kırmızı örümceğe, Tetranychus urticae'ye odaklanır. Akarlar böcek değildir; örümcek ve kenelerle aynı sınıfta yer alan çok küçük eklembacaklılardır.
Ergin dişiler çoğunlukla 0,5 mm veya daha küçüktür. Beslenen bireylerde gövdenin iki yanında koyu lekeler seçilebilir; ancak renk yeşilimsi sarıdan kahverengi ve turuncu-kırmızıya kadar değişebilir. Bu nedenle yalnızca renge bakarak tür teşhisi yapılmamalıdır.
Bitkide hangi belirtiler görülür?
Zarar çoğu zaman akarın kendisinden önce fark edilir. Beslenme sırasında yaprak hücrelerinin içeriği boşalır ve üst yüzeyde çok sayıda küçük, açık renkli nokta oluşur. Popülasyon arttıkça bu noktalar birleşebilir.
Noktasal açılma
Yaprak üstünde iğne ucu büyüklüğünde sarımsı veya beyazımsı emgi noktaları.
Sararma ve bronzlaşma
Yoğun beslenmede yaprak rengi solar, bronzlaşır; yaprak kuruyup erken dökülebilir.
İnce ağ tabakası
Özellikle yoğun kolonilerde yaprak, sürgün ve çiçek çevresinde ince ipeksi ağ görülür.
Şüpheli yaprağın altını 10× el büyüteciyle incele veya yaprağı beyaz bir kâğıt üzerinde hafifçe silkele. Hareket eden küçük noktalar akar varlığını gösterebilir; kesin tür ayrımı için uzman incelemesi gerekebilir.
Yaşam döngüsü ve yayılma
Kırmızı örümcek yumurtadan sonra altı bacaklı larva, sekiz bacaklı iki nimf dönemi ve ergin aşamasından geçer. Bir bitkide farklı gelişme dönemleri aynı anda bulunabilir. Sıcaklık yükseldiğinde gelişme hızlanabilir ve uygun koşullarda sezon içinde çok sayıda nesil oluşabilir.
Bitkiden bitkiye temas, çalışanların giysi ve ekipmanları, rüzgârla taşınan ağ iplikleri ve bulaşık bitki materyali yayılmayı kolaylaştırabilir. Seralarda giriş noktaları ve sıcak bölümler; açık alanda ise tozlu kenarlar ile su stresi yaşayan alanlar önce kontrol edilmelidir.
Risk ne zaman yükselir?
Popülasyon artışı ürün, çeşit, iklim, sera koşulları ve doğal düşman yoğunluğuna göre değişir. Sabit bir ilaçlama takvimi yerine düzenli örnekleme ve ürüne özgü ekonomik zarar eşiği kullanılmalıdır.
Ayırıcı tanıda nelere bakılmalı?
| Olası sorun | Benzer görünüm | Ayırıcı kontrol |
|---|---|---|
| Kırmızı örümcek | İnce noktasal sararma, bronzlaşma | Yaprak altında hareketli akar, yumurta ve yoğunlukta ince ağ |
| Trips zararı | Gümüşi doku, renk açılması | Siyah dışkı noktaları, dar gövdeli hareketli bireyler ve çiçek içi kontrolü |
| Besin noksanlığı | Sararma ve gelişme geriliği | Belirtinin damarlarla ilişkisi ve bitkideki düzenli dağılımı; akar/ağ görülmemesi |
| Kuraklık veya sıcaklık stresi | Kuruma, kenar yanıklığı | Toprak nemi, kök durumu ve sulama dağılımı; yaprak altında koloni bulunmaması |
Kontrol nasıl yapılır?
- Alanı bölümlere ayırKenar, orta, sıcak ve tozlu bölgeleri ayrı örnekle; yalnızca sorunlu görünen tek bitkiye bakma.
- Alt ve yaşlı yapraklardan başlaHer noktada farklı bitkilerden yaprak seç; üst ve alt yüzeyi büyüteçle kontrol et.
- Zararlı ve yararlıyı birlikte sayHareketli akar, yumurta, ağ ve avcı akar varlığını aynı kayda işle.
- Dağılımı işaretleİlk görülen odakları, tarih, bitki dönemi, hava ve önceki uygulamalarla birlikte kaydet.
- Sonucu yeniden kontrol etAlınan önlemden sonra aynı noktaları karşılaştır; yalnızca uygulama yapmış olmayı başarı kabul etme.
Adım adım yönetim planı
1. Kültürel önlemler
Bitkiyi su stresinden koru, tozu azalt, aşırı azotlu beslemeden kaçın ve bulaşık bitki materyalini kontrollü biçimde uzaklaştır. Çalışanların ve ekipmanın yoğun odaktan temiz alana geçişini sınırla.
2. Doğal düşmanları koruma
Avcı akarlar ve diğer yararlı canlılar düşük-orta yoğunlukların baskılanmasına katkı sağlayabilir. Geniş etkili insektisitler doğal düşmanları azaltıp akar artışını tetikleyebileceği için uygulama geçmişi mutlaka incelenmelidir.
3. Biyolojik mücadele
Örtü altı üretimde hedef türe, sıcaklık ve neme uygun avcı akar programları değerlendirilebilir. Salım zamanı, miktarı ve önceki ilaç kalıntıları için biyolojik mücadele uzmanı ve tedarikçi teknik talimatı esas alınmalıdır.
4. Gerektiğinde ruhsatlı uygulama
Kimyasal müdahale gerekiyorsa ürün ve hedef zararlı için ruhsatlı akarisit seçilmeli; etiket dozu, uygulama aralığı, hasat öncesi bekleme süresi ve kişisel koruyucu ekipman kurallarına uyulmalıdır. Yaprak altı kaplama önemlidir.
Kırmızı örümcekler direnç geliştirebilir. Aynı etki mekanizmasına sahip ürünleri art arda tekrarlamak yerine güncel IRAC sınıflandırması ve yerel ruhsat bilgisine göre rotasyon planı uzmanla hazırlanmalıdır.
Saha kontrol listesi
| Kontrol noktası | Kaydedilecek bilgi | Neden önemli? |
|---|---|---|
| Belirti | Noktasal sararma, bronzlaşma, ağ ve yaprak kaybı | Yoğunluk ve zarar eğilimini gösterir |
| Yaprak altı | Yumurta, genç ve ergin akar varlığı | Popülasyonun aktif gelişimini ortaya koyar |
| Doğal düşman | Avcı akar ve diğer yararlıların görülmesi | Müdahale seçimini etkileyebilir |
| Alan dağılımı | Kenar, odak veya tüm alana yayılım | Lokal ve genel uygulama kararını ayırır |
| Geçmiş işlem | Ürün, tarih, etki grubu ve sonuç | Başarısızlık ve direnç riskini değerlendirmeye yardım eder |
Sayfadaki fotoğraf hakkında
Gilles San Martin — Tetranychus urticae
Görsel, kırmızı formdaki yaklaşık 0,5 mm uzunluğunda dişi bireyi gösterir. Wikimedia Commons üzerinden CC BY-SA 2.0 lisansıyla kullanılmıştır.
Orijinal dosya ve lisans bilgisi →